آشنایی با بورس کالا

 

نیاز به ایجاد بازاری سازمان یافته به منظور تقابل آزاد عرضه و تقاضای کالا، منجر به تاسیس بورس فلزات در سال ۱۳۸۲و نیز بورس کشاورزی در سال۱۳۸۳ گردید.

با تجمیع بورسهای مذکور و همچنین ورود کالاهای گروه محصولات فرآورده های نفتی و پتروشیمی در سال۱۳۸۶، شرکت بورس کالای ایران به عنوان تنها بورس کالای کشور فعالیت خود را آغاز نمود.

 

 
اطلاعات بیشتر درباره بورس کالا
 

بورس انرژی

کشور ایران با وجود ذخایر عظیم نفت و گاز به دلیل عدم وجود بازار منسجم و با ثبات نتوانسته در قیمت گذاری این محصولات جایگاهی داشته باشد لذا ضرورت ایجاد بازاری سازمان یافته جهت رسیدن به این مهم سبب ایجاد بورس انرژی در سال ۱۳۹۲ به عنوان چهارمین بورس کشور گردید.


 
اطلاعات بیشتر درباره بورس انرژی
 
 
خدمات بورس کالا

خرید و فروش کلیه کالاهای صنعتی، معدنی، فرآورده‌های نفت و پتروشیمی و محصولات کشاورزی در بورس کالای ایران

ارائه خدمات کارگزاری بورس کالا در اقصی نقاط کشور

ارائه خدمات معاملاتی در بازار قرارداد های آتی

ارائه خدمات مشاور پذیرش و عرضه کالا در بورس کالا

خرید و فروش کلیه کالاهای صنعتی، معدنی، فرآورده‌های نفت و پتروشیمی و محصولات کشاورزی در بورس کالای ایران

انواع کدهای معاملاتی
کد معاملاتی عام

کد معاملاتی است که جهت خرید و فروش کالا یا گروه کالایی خاص ایجاد نشده و دارنده آن مجاز است به شرط عدم وجود محدودیتی اعلامی جهت خرید کالا یا گروه کالایی خاص در بورس اقدام به خرید کلیه کالاهای پذیرفته شده در بورس نماید.

کد معاملاتی خاص گروه کالا

کد معاملاتی است که جهت خرید و فروش یک گروه کالای خاص ایجاد شده و دارنده آن مجاز است به شرط عدم وجود محدودیت اعلامی جهت خرید یک کالای خاص از کلیه کالاهای پذیرفته شده آن گروه کالایی نیز خرید نماید.

کد معاملاتی خاص کالا

کد معاملاتی است که جهت خرید یکی یا چند کالای خاص ایجاد شده و دارنده آن مجاز است کالا یا کالاهای خاص را خرید نماید.

نرخ کارمزد معاملات

کارمزد کلیه کالاها به غیر از کالاهای گروه کشاورزی (مبالغ به ریال)


عنوان ضریب   
(سهم خریدار)
سقف مبلغ 
(سهم خریدار)
 ضریب    
(سهم فروشنده)
 سقف مبلغ  
(سهم فروشنده)
  ضریب کل 
      (سهم دوسر)
 سقف مبلغ 
(سهم دوسر)
کارمزد سازمان
بورس
0,00032 80,000,000 0,00048 120,000,000 0,0008 200،000،000
کارمزد شرکت
بورس کالا
0,0005 100,000,000 0,0005 100,000,000 0,001 200،000،000
 
کارمزد کارگزار
 
0,0018 300,000,000 0,0018 300,000,000 0,0036 600،000،000
 
جمع
 
0,00262 480,000,000 0,00278 520,000,000 0,0054 1000،000،000
 

کارمزد کالاهای گروه کشاورزی (مبالغ به ریال)

 
عنوان ضریب   
(سهم خریدار)
سقف مبلغ 
(سهم خریدار)
 ضریب    
(سهم فروشنده)
 سقف مبلغ  
(سهم فروشنده)
  ضریب کل 
      (سهم دوسر)
 سقف مبلغ 
(سهم دوسر)
کارمزد سازمان
بورس
0,00032 80,000,000 0,00048 120,000,000 0,0008 200،000،000
 
کارمزد شرکت
بورس کالا
0,0005 100,000,000 0,0005 100,000,000 0,001 200،000،000
 
کارمزد کارگزار
 
0.00225 300,000,000 0,00225 300,000,000 0,0045 600،000،000
 
جمع
 
0,00307 480,000,000 0,00323 520,000,000 0,0063 1000،000،000
قرارداد سلف موازی استاندارد

قراردادی است که در بازار مشتقه معامله می شود و براساس آن مقدار معینی از دارایی پایه براساس مشخصات قرارداد سلف موازی استاندارد به فروش می‌رسد. وجه قرارداد مذکور باید در هنگام معامله و طبق زمانبندی تعیین شده در مشخصات قرارداد پرداخت و دارایی پایه در سررسید تحویل شود. در طول دورۀ معاملاتی قرارداد، خریداران می‌توانند به فروش قرارداد سلف موازی استاندارد به میزان خریداری شده به شخص دیگری اقدام نمایند. این دو قرارداد ازهم مستقل هستند و فروشنده به استناد گواهی سلف موازی استاندارد، خریدار را به فروشنده اولیه جهت تحویل فیزیکی حواله می‌دهد. در این حالت پذیرندۀ حواله مسئولیت مراجعه به فروشنده اولیه را پذیرفته و حق رجوع به فروشنده در معامله ثانویه را ندارد. برای آشنایی بیشتر با جزئیات و مشخصات قرارداد سلف موازی استاندارد برق فایل ذیل را دریافت کنید.

قرارداد آتی

قراردادی است که در بازار مشتقه معامله می شود و فروشنده براساس آن متعهد می‌شود در سررسید معین، مقدار معینی از کالای مشخص را به قیمتی که الان تعیین می‌کنند بفروشد و در مقابل طرف دیگر قرارداد متعهد می‌شود آن کالا را با آن مشخصات خریداری کند و برای جلوگیری از امتناع طرفین از انجام قرارداد، طرفین به صورت شرط ضمن عقد متعهد می‌شوند مبلغی را به ‌عنوان وجه تضمین نزد اتاق پایاپای بگذارند و متعهد می‌شوند متناسب با تغییرات قیمت آتی، وجه تضمین را تعدیل کنند و اتاق پایاپای از طرف آنان وکالت دارد متناسب با تغییرات، بخشی از وجه تضمین هر یک از طرفین را به عنوان اباحه تصرف در اختیار دیگری قرار دهد و او حق استفاده از آن را خواهد داشت تا در سررسید با هم تسویه کنند.

قرارداد اختیار معامله

اوراق بهاداری است که به موجب آن فروشنده اوراق متعهد می‌شود در صورت درخواست خریدار، مقدار مشخصی از دارایی پایه را به قیمت اعمال معامله کند. خریدار اوراق می‌تواند در زمان یا زمان‌های معینی در آینده طبق قرارداد، معامله را انجام دهد. فروشندۀ اوراق اختیار معامله در قبال این تعهد، مبلغ معینی از خریدار اوراق دریافت می‌کند. برای جلوگیری از امتناع فروشنده اوراق از انجام قرارداد، فروشنده ضمن قرارداد متعهد می‌شود مبلغی را به عنوان وجه تضمین نزد کارگزار بورس یا اتاق پایاپای قرار دهد و متناسب با تغییرات قیمت اوراق اختیار معامله، آن را تعدیل کند. هر یک از خریدار و فروشنده می‌توانند در مقابل مبلغی معین، اختیار یا تعهد خود را به شخص ثالثی واگذار کنند که وی جایگزین آنها خواهد بود. اوراق اختیار معامله می‌تواند به صورت اختیار فروش یا خرید باشد.

جهت پذیرش هر کالا باید حداقل شرایط زیر احراز گردد

متقاضی باید سابقه فعالیت قابل اتکاء در بازار کالای مورد پذیرش داشته باشد و همچنین چشم‌انداز روشنی از تداوم فعالیت متقاضی وجود داشته باشد.

میزان عرضه کالا توسط متقاضی به گونه‌ای باشد که امکان کشف عادلانه قیمت را در بورس فراهم آورد.

کالا نباید مشمول محدودیت‌هایی از جمله محدودیت قیمت‌گذاری قانونی و انحصار در عرضه یا تقاضا باشد که مانع از کشف عادلانه قیمت کالا گردد.

لازم به ذکر است، هیئت پذیرش در زمان پذیرش هر کالا، حداقل عرضه سالانه و حداقل درصد عرضه در بورس از کل تولید سالانه برای تولیدکنندگان و از کل واردات سالانه برای وارد کنندگان را مشخص می‌کند و تغییر حداقل‌های مذکور به پیشنهاد بورس و تایید هیئت پذیرش امکان پذیر است.

ضمن آنکه عرضه کننده کالا در بورس، موظف است مقررات مربوطه از جمله الزامات دستورالعمل پذیرش کالا و اوراق بهادار مبتنی بر کالا در بورس کالای ایران و ضوابط مربوط در خصوص افشای اطلاعات عرضه کالا را رعایت نماید.

بررسی درخواست پذیرش کالا

بورس حداکثر ظرف 30 روز پس از تاریخ ثبت درخواست، گزارش کارشناسی خود درخصوص شرایط پذیرش را به انضمام مستندات مربوط به هیئت پذیرش ارسال می‌نماید. چارچوب گزارش کارشناسی مزبور، به پیشنهاد بورس و تصویب هیئت پذیرش تعیین می‌شود.

لازم به ذکر است ، هیئت پذیرش حداکثر ظرف 30 روز پس از دریافت گزارش و مستندات مربوط از بورس، نظر کتبی خود را با ذکر دلایل مبنی بر تایید یا رد پذیرش کالا، از طریق بورس به متقاضی اعلام می‌کند. در صورت رد درخواست، متقاضی می‌تواند مراتب اعتراض خود را حداکثر ظرف مدت 10 روز پس از ابلاغ تصمیم هیئت پذیرش، به دبیرخانۀ سازمان اعلام کند. رای هیئت مدیرۀ سازمان در ‌خصوص بررسی مجدد موضوع یا تایید نظر هیئت پذیرش، برای متقاضی، هیئت پذیرش و بورس لازم الاجراست. بر این اساس، در صورتی که هیئت مدیرۀ سازمان اعتراض متقاضی را موجه تشخیص دهد، درخواست متقاضی باید در اولین جلسه هیئت پذیرش مجدداً طرح ‌گردد.

همچنین در صورتی که درخواست متقاضی رد شود و به آن اعتراض ننماید یا پس از اجرای رای تجدید‌نظر هیئت مدیرۀ سازمان در هیئت پذیرش رد گردد، طرح مجدد درخواست متقاضی در هیئت پذیرش حداقل پس از شش ماه و انجام مجدد کلیۀ مراحل و پرداخت حق پذیرش، امکان‌پذیر خواهد بود.

باید به این نکته توجه داشت که درج نام کالای پذیرفته شده در فهرست نرخ‌های بورس، منوط به احراز تمامی موارد تعیین شده توسط هیئت پذیرش می‌باشد. ضمن آنکه در صورت عدم عرضه کالای یک عرضه کننده در بورس ظرف مدت 6 ماه از درج آن در فهرست نرخ‌های بورس، پذیرش آن در بورس لغو گردیده و پذیرش مجدد آن منوط به طی فرایند پذیرش خواهد بود.